السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
203
تفسير الميزان ( فارسي )
آيه شريفه : « وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّه فَما لَه مِنْ هادٍ ، وَمَنْ يَهْدِ اللَّه فَما لَه مِنْ مُضِلٍّ » « 1 » هم از هدايتى خبر مىدهد كه هيچ عاملى آن را دستخوش ضلالت نمىكند . « مَنْ يَهْدِ اللَّه فَهُوَ الْمُهْتَدِ » « 2 » . اين آيه شريفه دستبرد و ضلالت هر مضلى را از مهتدين به هدايت خود نفى كرده ، مىفرمايد : در اين گونه افراد هيچ ضلالتى نيست ، و معلوم است كه گناه هم يك قسم ضلالت است ، به دليل آيه شريفه : « ألَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ ؟ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ وَأَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ، وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيراً » « 3 » كه هر معصيتى را ضلالتى خوانده ، كه با ضلال شيطان صورت مىگيرد ، و فرموده شيطان را عبادت مكنيد ، كه او گمراهتان مىكند . پس اثبات هدايت خدايى در حق انبيا ع ، و سپس نفى ضلالت از هر كس كه به هدايت او مهتدى شده باشد ، و آن گاه هر معصيتى را ضلالت خواندن دلالت دارد بر اينكه ساحت انبيا از اينكه معصيتى از ايشان سر بزند منزه است ، و همچنين برى از اينند كه در فهميدن وحى و ابلاغ آن به مردم دچار خطا شوند . يكى ديگر از آن آيات كه بطور مطلق دلالت بر عصمت انبيا مىكند آيه شريفه : « وَمَنْ يُطِعِ اللَّه وَالرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّه عَلَيْهِمْ ، مِنَ النَّبِيِّينَ ، وَالصِّدِّيقِينَ ، وَالشُّهَداءِ وَالصَّالِحِينَ ، وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً » « 4 » است ، كه مردم را دو دسته كرده ، يكى آنهايى كه هدايت يافتنشان منوط بر اطاعت خدا و رسول است ، ديگر آن طايفه اى كه خدا بر آنان انعام كرده ، و غير اطاعت عملى ندارند . و به شهادت آيه شريفه : « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ، غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ ، وَلَا الضَّالِّينَ »
--> ( 1 ) آن كس كه خدا گمراهش كند ديگر هدايت كننده اى ندارد و آن كس كه خدا هدايتش كند گمراه كننده اى ندارد . « سوره زمر آيه 36 » ( 2 ) كسى كه خدا هدايتش كند او ديگر براى هميشه داراى هدايت است . « سوره كهف آيه 17 » ( 3 ) مگر به شما سفارش نكرديم اى فرزندان آدم كه شيطان راى نپرستيد چه او براى شما دشمنى است آشكار ، و اينكه مرا پرستش كنيد اين راهى راست است و همانا گروه انبوهى از شما راى گمراه كرده است . « سوره يس آيه 62 » ( 4 ) كسانى كه خدا و رسول راى اطاعت مىكنند ، با كسانى محشورند كه خدا بر آنان انعام فرموده ، يعنى انبيا و صديقان ، و شهدا ، و صالحان ، كه چه نيكو رفقايى هستند . « سوره نسا آيه 68 »